Większość rozmów z wykonawcą strony sprowadza się do ceny i terminu. To zrozumiałe, bo obie te informacje są dostępne od razu. Żadna z nich jednak nie mówi nic o jakości tego, co dostaniesz.
Poniższe pytania działają inaczej. Nie dotyczą technologii ani konkretnych narzędzi – przeciętny Kowalski i tak nie wiedziałby, co zrobić z taką odpowiedzią. Chodzi o sposób pracy. A to właśnie on decyduje, czy za rok będziesz mieć stronę, która działa, czy taką, którą trzeba zrobić od nowa.
Jak wygląda cały proces współpracy od początku do końca?
To jest najważniejsze pytanie na tej liście. Dobry wykonawca potrafi opisać cały proces bez wahania. Konkretnie, krok po kroku, od pierwszej rozmowy do oddania projektu.
Zanim jednak zaczniesz zadawać jakiekolwiek pytania, sprawdź jedną rzecz. Czy wykonawca w ogóle chce podpisać umowę i wystawić fakturę? Jeśli nie – reszta rozmowy nie ma sensu. Bez umowy nie ma harmonogramu, nie ma zakresu, nie ma odpowiedzialności. Każde ustalenie jest słowem przeciwko słowu.
Kolejny sygnał ostrzegawczy: rozmowa wyłącznie przez Facebooka i brak pytań o twoją firmę. Wykonawca, który nie pyta o cel strony, o klientów, o ofertę – po prostu coś wyklikuje. Nie projektuje. Nie planuje. Wypełnia szablon i liczy, że wystarczy.
Dobry proces wygląda konkretnie. Zaczyna się od szczegółowej rozmowy o firmie i jej celach. Potem podpisanie umowy i faktura zaliczkowa. Następnie przygotowanie strategii i tekstów na stronę. Projekt graficzny i jego akceptacja. Kodowanie strony. Na końcu szkolenie z obsługi i przekazanie dostępów.
Wykonawca, który potrafi to opowiedzieć bez wahania i ma to w umowie – robił to już wiele razy. Ten, który odpowiada proszę przesłać materiały i zaczniemy, prawdopodobnie nie ma żadnego procesu. Ma tylko narzędzie i chęć do działania.
Co będzie ode mnie potrzebne przed rozpoczęciem projektu?
To pytanie pokazuje, czy wykonawca ma plan zanim zacznie. Ale jest tu pewien paradoks, który warto znać.
Część wykonawców nie chce od ciebie absolutnie niczego. Żadnych materiałów, żadnych tekstów, żadnych informacji o firmie. Brzmi wygodnie – ty nic nie robisz, oni robią wszystko. W praktyce oznacza to jedno: strona powstaje bez znajomości twojej firmy, twoich klientów i twojej oferty. Ktoś coś wygeneruje przez AI albo skopiuje z podobnej strony w branży. Podmieni logo i kolory. I uzna projekt za skończony.
Dobry wykonawca potrzebuje od ciebie sporo. Informacji o firmie i jej ofercie. Wiedzy o tym, do kogo strona ma mówić i co ma osiągnąć. Tekstów albo przynajmniej materiałów, na podstawie których teksty powstaną. Zdjęć w odpowiednim formacie. Logo w wektorze. Dostępu do domeny. Im więcej pyta – tym lepiej.
Jeśli odpowiedź na to pytanie brzmi zobaczymy w trakcie albo nie potrzebuję nic, wystarczy mi kilka słów o firmie – warto się zastanowić. Projekt bez materiałów i bez informacji o firmie to projekt robiony na wyczucie. Strona będzie wyglądać jak każda inna w branży, bo nikt nie zadał sobie trudu, żeby zrozumieć, czym twoja firma się wyróżnia.
W jaki sposób będę widział postęp prac?
Niewiele osób o to pyta przed podpisaniem umowy. Odpowiedź mówi jednak sporo o tym, jak współpraca wygląda w praktyce.
Najważniejsza kwestia jest prosta. Czy zobaczysz efekty pracy po każdym etapie, czy dopiero na samym końcu? To drugie jest sygnałem ostrzegawczym. Projekt graficzny, kodowanie, teksty – każdy z tych etapów powinien mieć moment, w którym możesz go ocenić i zgłosić uwagi. Jeśli widzisz stronę dopiero gdy jest gotowa w całości, ryzyko jest duże. Może się okazać, że kierunek był zły od początku – i nikt cię o tym nie poinformował.
Nie chodzi o podgląd na żywo w każdej minucie prac. Chodzi o to, żeby po każdym kluczowym etapie wiedzieć, co powstało i móc powiedzieć, czy to idzie w dobrym kierunku. Wykonawca, który ma poukładany proces, sam zaproponuje takie momenty akceptacji. Ten, który ich nie ma, dostarczy ci gotowy projekt i będzie liczył, że ci się spodoba.
Co stanie się, jeśli za rok będę chciał rozbudować stronę i jak będzie wyglądała jej samodzielna edycja?
To jedno z najlepszych pytań na tej liście. Nie pytasz o to, jak strona będzie wyglądała w dniu odbioru. Pytasz o to, czy za rok lub dwa nadal będzie użytecznym narzędziem dla Twojej firmy.
Wbrew pozorom to bardzo częsty problem. Klient odbiera stronę internetową, ale po kilku tygodniach okazuje się, że samodzielna edycja treści jest praktycznie niemożliwa.
Najczęściej dzieje się tak z jednego z trzech powodów.
- nikt nie pokazuje, jak obsługiwać stronę. Wykonawca oddaje gotowy projekt, przekazuje dane do logowania i na tym współpraca się kończy. Bez krótkiego szkolenia nawet prosty system zarządzania treścią może wydawać się skomplikowany.
- strona jest zbudowana w sposób, który utrudnia każdą zmianę. Teoretycznie posiada panel administracyjny, ale zmiana jednego nagłówka, dodanie nowej usługi czy wymiana zdjęcia wymaga przeklikiwania się przez dziesiątki opcji. Po kilku próbach właściciel firmy rezygnuje z aktualizacji, a strona stopniowo przestaje przedstawiać aktualną ofertę.
- strona nie ma systemu zarządzania treścią (CMS) w ogóle. W takiej sytuacji każda, nawet najmniejsza zmiana oznacza pobranie plików z serwera, edycję ich w programie do edycji kodu i ponowne wgranie na hosting. Brzmi skomplikowanie? Bo takie właśnie jest. Dla większości właścicieli firm oznacza to, że każda zmiana wymaga kontaktu z wykonawcą i ponoszenia kolejnych kosztów.
W efekcie wiele stron pozostaje nieaktualnych przez miesiące, a czasem nawet lata. Zmienia się oferta, ceny czy dane kontaktowe, ale na stronie internetowej zostają stare informacje, bo każda nawet drobna edycja staje się problemem.
Dlatego przed podpisaniem umowy warto zapytać, jak w praktyce będzie wyglądało zarządzanie stroną po jej oddaniu
- Czy strona będzie posiadała panel administracyjny do szybkiej edycji treści?
- Czy będziesz mógł samodzielnie zmieniać treści i zdjęcia?
- Czy wykonawca pokaże Ci, jak z niego korzystać?
Odpowiedź na te pytania często mówi więcej o jakości projektu niż sam wygląd strony.
Co dokładnie otrzymam po zakończeniu projektu?
To pytanie jest często pomijane, a właśnie ono pozwala uniknąć wielu problemów po zakończeniu projektu. Zakres realizacji to jedno. Równie ważne jest to, co faktycznie otrzymasz w momencie przekazania gotowej strony.
Warto wiedzieć, czy dostaniesz wszystkie dane dostępowe do WordPressa, hostingu i domeny. Czy domena oraz serwer będą zarejestrowane na Twoje dane. Czy wykonawca przeprowadzi szkolenie z obsługi strony i pokaże, jak samodzielnie zmieniać treści, zdjęcia czy dodawać nowe elementy. Dobrze też zapytać o gwarancję oraz o to, czy po zakończeniu projektu otrzymasz kopię zapasową strony.
Niestety zdarza się, że klient formalnie ma stronę internetową, ale w praktyce jest całkowicie uzależniony od wykonawcy. Nie ma dostępu do panelu administracyjnego, domena lub hosting są zarejestrowane na cudze dane, a każda drobna zmiana wymaga kontaktu z wykonawcą i opłacania comiesięcznego abonamentu.
Oczywiście są sytuacje, w których stała opieka techniczna ma sens – na przykład przy bardziej rozbudowanych serwisach wymagających regularnych aktualizacji, kopii zapasowych czy monitorowania bezpieczeństwa. Jednak w przypadku większości firmowych stron internetowych obowiązkowe abonamenty utrzymaniowe często nie są koniecznością, lecz modelem biznesowym opartym na uzależnieniu klienta od wykonawcy.
Po zakończeniu projektu powinieneś mieć pełną kontrolę nad swoją stroną internetową. To Twoja strona, Twoja domena, Twój serwer i Twoje dane dostępowe. Wykonawca, który od początku jasno mówi, co otrzymasz po zakończeniu współpracy, zazwyczaj ma uporządkowany proces przekazania projektu i nie buduje swojej oferty na technicznym uzależnianiu klienta.
Jak wygląda wsparcie po oddaniu strony?
Samo oddanie strony internetowej nie oznacza, że współpraca całkowicie się kończy. Warto wiedzieć, co stanie się, jeśli po kilku dniach zauważysz problem albo po kilku miesiącach zapomnisz, jak wykonać jakąś zmianę.
Zapytaj, czy projekt jest objęty gwarancją i co dokładnie ona obejmuje. Jeśli po oddaniu strony pojawi się błąd wynikający z realizacji projektu, kto go naprawi i w jakim czasie? Czy wykonawca określa maksymalny czas reakcji, czy jedynie deklaruje, że “postara się pomóc”?
Warto również zapytać, co w sytuacji, gdy po szkoleniu nie będziesz pamiętać, jak zmienić treść lub dodać zdjęcie. To normalne – większość właścicieli firm korzysta z panelu administracyjnego raz na kilka miesięcy. Dobry wykonawca nie zostawia klienta z takim problemem i jasno określa, czy może liczyć na pomoc również w takich sytuacjach.
Równie ważna jest przyszłość projektu. Za rok możesz chcieć dodać nową usługę, blog, kolejne podstrony albo dodatkowe funkcjonalności. Warto dowiedzieć się, czy wykonawca rozwija swoje projekty również po ich oddaniu i czy w razie potrzeby możesz po prostu wrócić do niego z kolejnym etapem współpracy.
Dobra odpowiedź nie musi oznaczać nielimitowanego wsparcia przez lata. Powinna natomiast jasno określać, jak wygląda gwarancja, w jakim czasie rozwiązywane są ewentualne problemy oraz czy po zakończeniu projektu nadal możesz liczyć na pomoc. Dzięki temu od początku wiesz, czego możesz oczekiwać i nie zostajesz sam z projektem po jego uruchomieniu.
Jakie projekty wykonujesz najczęściej?
To pytanie tylko pozornie dotyczy portfolio. W rzeczywistości pytasz o doświadczenie i specjalizację wykonawcy.
Warto dowiedzieć się, jakie projekty realizuje najczęściej i na czym koncentruje swoją pracę. Ktoś, kto od lat tworzy głównie strony internetowe dla firm, prawdopodobnie spotkał się już z większością problemów, które mogą pojawić się podczas takiego projektu. Dzięki temu pracuje według sprawdzonego procesu i nie uczy się na Twojej realizacji.
Jeśli natomiast jedna osoba zajmuje się jednocześnie stronami internetowymi, sklepami, aplikacjami, reklamami Google, pozycjonowaniem, prowadzeniem social mediów, brandingiem i projektowaniem logo, warto zadać sobie pytanie, czy rzeczywiście jest w stanie specjalizować się we wszystkich tych obszarach. W praktyce bardzo szeroki zakres usług często oznacza, że każdej z nich poświęca tylko część swojej uwagi.
Podobnie wygląda kwestia przyjmowania zleceń. Dobry wykonawca nie realizuje każdego projektu za wszelką cenę. Jeśli specjalizuje się w tworzeniu stron internetowych w określonym standardzie technicznym, nie będzie nagle budował strony w technologii, której na co dzień nie używa, tylko dlatego, że klient o to poprosił. Jeżeli pracuje na WordPressie i wie, że w nim dostarcza najlepsze efekty, powinien otwarcie powiedzieć, że nie realizuje projektów w Shopify, Wixie czy innym systemie.
To samo dotyczy ceny i zakresu projektu. Wykonawca, który ma wypracowany standard pracy, nie obniża jakości wykonania tylko po to, żeby zmieścić się w dowolnym budżecie. Jeśli wie, że za określoną kwotę nie jest w stanie wykonać projektu zgodnie ze swoim standardem, powinien po prostu odmówić. Na rynku zawsze znajdzie się ktoś, kto zrobi stronę taniej, ale nie oznacza to, że będzie to rozwiązanie równie trwałe i przemyślane.
Paradoksalnie odmowa wykonania projektu, który nie pasuje do specjalizacji lub standardu pracy wykonawcy, często świadczy o większym profesjonalizmie niż zgoda na wszystko. Specjalizacja oznacza, że wykonawca wie, w czym jest naprawdę dobry, i właśnie na tym buduje swoją ofertę.
Pytania to narzędzie – nie gwarancja
Ta lista nie sprawi, że automatycznie wybierzesz najlepszego wykonawcę. Nie zastąpi sprawdzenia portfolio, opinii, warunków umowy ani zwykłej, zdroworozsądkowej oceny. Jest po prostu narzędziem, które pomaga spojrzeć na oferty z innej perspektywy niż tylko cena.
To również nie jest zamknięta lista wszystkich pytań, jakie warto zadać. Można ich zadać znacznie więcej, zwłaszcza jeśli Twój projekt ma niestandardowe wymagania. Wybrałem jednak te, które najczęściej pozwalają odróżnić wykonawcę pracującego według uporządkowanego procesu od osoby, która po prostu potrafi stworzyć stronę internetową.
Zwracaj uwagę nie tylko na same odpowiedzi, ale również na sposób, w jaki są udzielane. Dobry wykonawca zazwyczaj odpowiada spokojnie, konkretnie i bez unikania tematu. Potrafi wyjaśnić, jak pracuje, dlaczego podjął takie decyzje i co otrzymasz na końcu współpracy. Nie musi improwizować ani składać obietnic, bo większość tych sytuacji ma już uporządkowaną w swoim procesie.
Z kolei odpowiedzi pełne ogólników, wymijanie konkretnych pytań czy ciągłe zmienianie tematu często są sygnałem ostrzegawczym. Nie zawsze oznaczają złą wolę, ale mogą świadczyć o braku doświadczenia lub o tym, że wiele kwestii będzie ustalanych dopiero w trakcie realizacji.
Ostatecznie nie kupujesz samej strony internetowej. Kupujesz sposób współpracy z człowiekiem, któremu powierzysz swój projekt na najbliższe tygodnie. Im więcej wątpliwości wyjaśnicie przed podpisaniem umowy, tym spokojniejsza i bardziej przewidywalna będzie cała realizacja.
Jeśli szukasz wykonawcy, który odpowie na każde z tych pytań
Jeśli po przeczytaniu tego ebooka doszedłeś do wniosku, że właśnie takiej współpracy oczekujesz, zapraszam do kontaktu.
Od kilku lat tworzę strony internetowe dla firm w jednym, dopracowanym modelu pracy. Nie realizuję kilkunastu różnych usług jednocześnie i nie próbuję być specjalistą od wszystkiego. Skupiam się na projektowaniu oraz wdrażaniu stron WordPress, które mają działać stabilnie dziś i nie być problemem za kilka lat.
Każdy projekt zaczynam od uporządkowania celu, struktury i sposobu komunikacji. Dopiero później przechodzę do projektowania oraz wdrożenia. Dzięki temu strona nie jest przypadkowym zbiorem sekcji, ale narzędziem, które wspiera rozwój firmy.
Pracuję osobiście od pierwszej rozmowy do przekazania gotowej strony. Nie przekazuję projektu podwykonawcom, nie znikam w trakcie realizacji i nie zostawiam Cię samego po oddaniu strony. Otrzymujesz umowę, fakturę, szkolenie z obsługi, komplet dostępów oraz stronę przygotowaną do dalszego rozwoju.
Nie robię stron masowo i nie przyjmuję każdego projektu. Zależy mi na spokojnej współpracy z właścicielami firm, którzy chcą zrobić stronę raz, dobrze i mieć ten temat zamknięty na lata.
Jeśli taki sposób pracy jest dla Ciebie odpowiedni, wypełnij formularz kontaktowy. Zapoznam się z projektem, a jeśli uznam, że mogę realnie pomóc, umówimy się na krótką rozmowę i przygotuję konkretną wycenę.
Być może to będzie początek naszej współpracy. A jeśli nie – mam nadzieję, że ten artykuł i tak pomoże Ci podjąć dobrą decyzję.